Sitenizde 50 ürün görseli var ve hepsi PNG. Sayfa 8 saniyede açılıyor. Aynı görselleri WebP'ye çevirdiğinizde toplam boyut yarıya düşer, sayfa 3 saniyeye iner. Tek değişiklik: format.
Resim format dönüştürme, bir görselin dosya yapısını değiştirme işlemidir. JPEG'den WebP'ye, PNG'den JPEG'e — her geçiş farklı bir amaca hizmet eder. Çünkü her formatın kendine özgü sıkıştırma yöntemi, desteklediği özellikler ve dosya boyutu profili vardır.
Doğru formatı seçmek sayfa hızını doğrudan etkiler. Google da bunu biliyor ve Core Web Vitals metriklerinde görsel yükleme süresine özel bir ağırlık veriyor.
Resim format dönüştürme nedir?
Kısaca: bir görselin dosya yapısını başka bir formata çevirme işlemi. PNG logonuzu WebP'ye dönüştürdüğünüzde görsel verisi yeniden kodlanır, farklı bir sıkıştırma algoritmasıyla paketlenir ve yeni uzantıyla kaydedilir.
Ama bu sadece uzantı değiştirmek değildir. Her format görseli farklı şekilde depolar. JPEG lossy sıkıştırma yapar — kaliteden biraz feragat ederek dosyayı küçültür. PNG ise lossless çalışır, piksel piksel aynı kaliteyi korur ama dosya boyutu kabarmaya başlar. WebP ikisini de yapabilir.
Dönüştürme işlemi Photoshop gibi masaüstü programlarla, online araçlarla veya `cwebp` gibi komut satırı yazılımlarıyla yapılabilir. Hangisini seçeceğiniz tamamen ihtiyacınıza bağlı.
Yaygın format türleri
Web'de işinizin büyük kısmı üç formatla döner: JPEG, PNG ve WebP.
JPEG fotoğrafların vazgeçilmezi. Milyonlarca renk tonunu küçük dosya boyutunda saklar. Dezavantajı? Şeffaflık desteklemez. Üstelik her kaydetmede biraz daha kalite kaybeder — bu yüzden düzenleme aşamasında orijinal dosyayı korumak önemlidir.
PNG şeffaf arka plan gerektiren logolar ve ikonlar için biçilmiş kaftan. Lossless sıkıştırma sayesinde kalite korunur. Ancak bir fotoğrafı PNG olarak kaydederseniz dosya boyutu JPEG'in 3-4 katına çıkabilir.
WebP Google'ın 2010'da geliştirdiği format. Hem lossy hem lossless sıkıştırma yapabilir, şeffaflığı destekler ve JPEG'den %25-35 daha küçük dosya üretir. Tarayıcı desteği artık %97 seviyesinde, yani güvenle kullanılabilir.
Ne zaman format dönüştürme gerekir?
Sayfa hızı yavaşladığında
Sayfanız yavaş açılıyorsa ve görseller toplam boyutun büyük kısmını oluşturuyorsa, format değişikliği en hızlı çözümdür. PNG'den WebP'ye geçiş tek başına dosya boyutunu %26 oranında düşürebilir.
Mobil cihazlarda bu etki daha belirgin. 3G bağlantıda 500 KB'lık bir görsel saniyeler sürerken, WebP versiyonu 350 KB'a indiğinde fark hissedilir. E-ticaret sitelerinde onlarca ürün görseli olduğunu düşünürseniz, toplam kazanç ciddi boyutlara ulaşır. Sayfa hızınızı test ederek görsellerin ne kadar yer kapladığını görebilirsiniz.
Tarayıcı uyumluluğu sorun olduğunda
WebP harika bir format ama Internet Explorer'da açılmaz. Hedef kitlenizde eski tarayıcı kullananlar varsa, tek formata bağlı kalmak risklidir.
HTML5'in `<picture>` etiketi bu sorunu çözer. Tarayıcı desteklediği formatı otomatik seçer:
<picture>
<source type="image/webp" srcset="gorsel.webp">
<img src="gorsel.jpg" alt="Açıklama">
</picture>Modern tarayıcı WebP'yi yükler, eski tarayıcı JPEG'e düşer. Kimse bozuk görsel görmez.
Şeffaf arka plan gerektiğinde
JPEG şeffaflık desteklemez. Noktası. Logonuzun arka planı şeffaf olacaksa PNG veya WebP'ye geçmeniz gerekir.
Burada WebP öne çıkıyor: şeffaflığı destekler ve PNG'den %26 daha küçük dosya üretir. Şeffaflık gerektirmeyen görsellerde ise PNG kullanmak gereksiz yere dosya boyutunu şişirir.
Düzenleme sürecinde kaliteyi korumak için
JPEG her kaydedildiğinde biraz daha bozulur. Bir görseli 5-6 kez düzenleyip JPEG olarak kaydederseniz, kalite farkı gözle görülür hale gelir.
Çözüm basit: düzenleme aşamasında PNG veya RAW formatında çalışın, son halini JPEG ya da WebP olarak dışa aktarın. Profesyonel fotoğrafçılar tam da bu yüzden RAW çekim yapar.
Hangi format hangi durumda kullanılır?
Fotoğraflar
Fotoğraflarda JPEG veya WebP kullanın. Bu iki format milyonlarca renk tonunu küçük dosya boyutunda saklayabilir. WebP aynı kalitede JPEG'den %30 daha küçük dosya ürettiği için tercih sebebidir.
Fotoğrafı PNG olarak kaydetmek yaygın bir hatadır. Dosya boyutu gereksiz yere 3-4 katına çıkar ve sayfayı yavaşlatır.
Logolar ve ikonlar
Şeffaflık ve keskin kenarlar burada kritik. PNG lossless sıkıştırma yaptığı için logo detaylarını korur, WebP ise aynı işi daha küçük dosya boyutuyla yapar.
Basit, düz renkli logolar için SVG de güçlü bir alternatif. Vektör tabanlı olduğu için ne kadar büyütürseniz büyütün pikselleşmez. Ancak karmaşık görsellerde veya fotoğrafik detay içeren logolarda PNG ya da WebP daha mantıklıdır.
E-ticaret ürün görselleri
Ürün görselleri genellikle beyaz arka plan üzerinde çekilir, şeffaflık gerekmez. JPEG veya WebP lossy sıkıştırma bu iş için yeterlidir.
Dikkat edilmesi gereken nokta zoom özelliği. Kullanıcılar ürünü yakınlaştırdığında bulanık görsel güven kırar. %85-90 kalite ayarı dosya boyutunu düşürürken görsel netliğini korur. Bunun altına inmek risklidir.
Dönüştürme nasıl yapılır?
Online araçlar
En hızlı yol. Tarayıcıdan açarsınız, görseli sürüklersiniz, hedef formatı seçersiniz, indirirsiniz. Kurulum yok, kayıt yok.
Çoğu online araç toplu dönüştürme ve kalite ayarı da sunar. Ancak hassas görseller — müşteri fotoğrafları, sözleşme taramaları gibi — için yerel araçlar daha güvenlidir. Online araçların çoğu dosyaları sunucuda saklamadığını belirtse de, kontrol sizde değildir.
Birkaç görseli hızlıca çevirmek istiyorsanız doğrudan dönüştürme yapabilirsiniz.
Photoshop ve masaüstü programlar
Photoshop'un "Save for Web" özelliği kalite ayarı, boyut değiştirme ve metadata temizleme seçeneklerini tek ekranda sunar. Profesyonel iş akışları için standart araçtır.
Bütçe kısıtlıysa GIMP ücretsiz bir alternatif. Arayüzü Photoshop kadar cilalı değil ama format dönüştürme, toplu işlem ve temel düzenleme için yeterli. Masaüstü programların avantajı kontrol — dezavantajı öğrenme süresi ve kurulum gerektirmesi.
Komut satırı araçları
Yüzlerce görseli tek tek açıp kaydetmek mantıklı değil. ImageMagick veya Google'ın `cwebp` aracıyla tek komutla toplu dönüştürme yapılabilir:
cwebp -q 85 input.jpg -o output.webpBu komut JPEG'i %85 kaliteyle WebP'ye çevirir. Teknik bilgi gerektirir ama büyük projelerde saatler kazandırır.
Sık yapılan hatalar
Yanlış format seçimi
Fotoğrafı PNG olarak kaydetmek en yaygın hatadır. Dosya boyutu gereksiz yere şişer. Tam tersi de geçerli — logoyu JPEG'e çevirdiğinizde şeffaf arka plan kaybolur, yerine beyaz dikdörtgen gelir.
Basit bir kural: fotoğraf → JPEG veya WebP, şeffaf görsel → PNG veya WebP.
Aşırı sıkıştırma
Kalite ayarını %40'a çekip "dosya çok küçüldü, harika" demek cazip gelebilir. Ama görseli yakından incelediğinizde bloklanma ve bulanıklık fark edilir. Özellikle ürün fotoğraflarında bu güven kırıcıdır.
Fotoğraflarda %80-85, logolarda %90-95 kalite ayarı dosya boyutu ile görsel netlik arasında iyi bir denge kurar. Her dönüştürmeden sonra sonucu gözle kontrol etmek önemlidir.
Metadata kaybı
EXIF verileri — kamera modeli, çekim tarihi, GPS konumu — format dönüştürme sırasında silinebilir. Fotoğraf arşivi için bu bilgiler değerliyse, dönüştürme aracının metadata kopyalama seçeneğini kontrol edin.
Web görselleri için durum farklı. Metadata dosya boyutunu artırır ve gizlilik riski taşır (GPS konumu gibi). Temizlenmesi genellikle daha doğrudur.
SEO üzerindeki etkisi
Sayfa hızı ve sıralama
Google sayfa hızını sıralama faktörü olarak kullanıyor. Core Web Vitals metriklerinden LCP (Largest Contentful Paint) doğrudan görsellerin yükleme süresini ölçer. Sayfanızdaki en büyük görsel genellikle LCP elementini belirler.
WebP'ye geçiş yapan siteler LCP süresinde %20-30 iyileşme görebilir. Tek başına sıralama garantisi vermez ama diğer faktörlerle birleştiğinde fark yaratır.
Mobil performans
Google mobil-first indeksleme yapıyor — sitenizin mobil versiyonu masaüstünden önce değerlendiriliyor. Mobil cihazlarda bant genişliği sınırlı, işlemci gücü düşük. Büyük görseller hem yavaş yüklenir hem de cihazın belleğini zorlar.
Format optimizasyonu mobil SEO'nun en düşük maliyetli, en yüksek getirili adımlarından biridir.
Görsel arama
Google Images'da sıralanmak istiyorsanız dosya boyutu kadar kalite de önemlidir. Aşırı sıkıştırılmış, bulanık görseller düşük sıralarda kalır. Dosya adı ve alt text'in açıklayıcı olması da indekslemeyi hızlandırır — format dönüştürme sırasında bu bilgilerin kaybolmadığından emin olun.
Toplu dönüştürme stratejisi
Otomatik pipeline
WordPress kullanıyorsanız ShortPixel veya Imagify gibi eklentiler yüklenen görselleri otomatik olarak WebP'ye çevirir. Siz fotoğrafı yüklersiniz, eklenti gerisini halleder.
CDN tarafında da çözümler var. Cloudflare Polish özelliği görselleri sunucu seviyesinde optimize eder. Kurulumu biraz teknik bilgi gerektirir ama bir kez yapıldığında sürekli çalışır.
Manuel toplu işlem
Mevcut yüzlerce görseli tek seferde dönüştürmek için komut satırı en pratik yoldur:
for file in *.jpg; do
cwebp -q 85 "$file" -o "${file%.jpg}.webp"
doneBu script klasördeki tüm JPEG dosyalarını WebP'ye çevirir, orijinallere dokunmaz. Tek seferlik bir iştir — sonrasında yeni görseller için otomatik pipeline kurulması gerekir.
Format dönüştürme küçük bir adım gibi görünür ama etkisi büyüktür. Özellikle görsel ağırlıklı sitelerde sayfa hızı, kullanıcı deneyimi ve arama motoru performansı üzerinde doğrudan fark yaratır. WebP çoğu senaryo için güvenli ve verimli bir seçimdir; eski tarayıcılar için `<picture>` etiketiyle fallback eklemek yeterlidir.
Mevcut görsellerinizi analiz edin, hangi formatta olduklarını ve ne kadar yer kapladıklarını kontrol edin. Sonra uygun formatı seçip dönüştürün. Yeni görseller için de otomatik bir süreç kurarsanız, bu işi bir daha düşünmenize gerek kalmaz. Görsellerinizi düzenli olarak sıkıştırarak boyutlarını kontrol altında tutabilirsiniz.