Bir web sayfasına bağlantı verdiğinizde iki şey olur: kullanıcılar o sayfaya gidebilir, arama motorları ise o bağlantıyı bir tür güven oyu olarak kaydeder. Ama ikinci kısım her bağlantıda çalışmaz. Bazı linkler arama motoruna "şu sayfayı değerli bul" derken, bazıları yalnızca yönlendirme görevi görür, oy aktarmaz.
Bu ayrımı kontrol eden şey rel attribute'udur. Bir HTML bağlantısına eklenen bu küçük nitelik, linkin SEO davranışını tamamen değiştirir. Dofollow ile nofollow arasındaki farkı anlamak için önce her birinin arka planda ne yaptığını netleştirmek gerekiyor.
Dofollow link nasıl çalışır?
Dofollow, bir link türü değil aslında bir varsayılan davranıştır. Herhangi bir rel niteliği eklenmemiş normal bir <a href> etiketi otomatik olarak dofollow kabul edilir. Özel bir şey yapmanıza gerek yok; standart HTML linki yazarsanız, tarayıcı ve arama motorları onu dofollow olarak işler.
Dofollow linklerin iki işlevi vardır. Birincisi, arama motorunun hedef sayfayı keşfetmesini sağlar. İkincisi ve daha kritik olanı, kaynak sayfanın otoritesinin bir bölümünü hedef sayfaya aktarır. SEO dünyasında buna PageRank aktarımı ya da "link juice" denir. Bir sayfaya ne kadar güçlü ve çok sayıda dofollow bağlantı gelirse, o sayfanın otorite puanı o ölçüde yükselir ve sıralama potansiyeli artar.
Anchor text de bu bağlamda önem taşır. Dofollow bir bağlantının metni, bağlantı verilen sayfanın hangi kavramla ilişkilendirildiğini arama motoruna söyler. Link Analizörü gibi bir araçla bir sayfanın dofollow link profilini incelediğinizde hem kaynak hem de anchor text dağılımını görebilirsiniz; bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde sayfanın otoritesi hakkında net bir tablo çıkar.
Nofollow nedir, ne yapar?
Nofollow, 2005 yılında Google'ın önerisiyle standartlaştırılan bir rel değeridir. Kullanımı oldukça basittir:
<a href="https://example.com" rel="nofollow">Kaynak</a>Bu attribute eklendiğinde arama motoru botları bağlantıyı görmezden gelir — en azından teorik olarak. Hedef sayfaya PageRank aktarılmaz, anchor text ilişkisi kaydedilmez. Kullanıcılar hâlâ o bağlantıya tıklayabilir ve hedef sayfaya gider, ama arama motorları açısından bu link sanki yokmuş gibi değerlendirilir.
Google, nofollow kullanımını başlangıçta yorum spam'ini önlemek amacıyla önerdi. Blog yorumlarına veya forum gönderilerine eklenen bağlantılar otomatik olarak nofollow yapılırdı; böylece spam linklerinin sıralama üzerinde etkisi kırılıyordu. Zamanla nofollow, güvenilirliği doğrulanmamış sitelere verilen bağlantılarda da yaygınlaştı.
2019 yılında Google, nofollow'un işlenme biçimini değiştirdi. Artık bu attribute bir emir değil "ipucu" (hint) olarak kabul ediliyor. Yani Google, nofollow bir linki gerekli gördüğünde tarama ve indeksleme amacıyla kullanabilir; ama PageRank aktarımına izin vermez. Bu değişiklik pratikte çoğu durumda fark yaratmasa da nofollow'un artık mutlak bir engel olmadığını anlamak önemlidir.
rel="sponsored" ve rel="ugc": 2019'un yeni değerleri
Aynı güncellemeyle Google iki yeni rel değerini de tanıttı. Bunlar nofollow'un yerini almak için değil, farklı link türlerini daha net sınıflandırmak için geldi.
rel="sponsored", ücretli içerik, reklam veya bağlı kuruluş (affiliate) bağlantıları için kullanılır. Google, ücretli bir ilişkiyle oluşturulmuş bağlantıların işaretlenmesini uzun süredir bekliyordu; sponsored bu beklentiyi HTML düzeyinde karşılar. Açık bırakılan ya da yanlış etiketlenen ücretli linkler Google'ın link satışı politikasını ihlal etmiş sayılabilir ve manuel işlem riskini doğurur.
rel="ugc" ise kullanıcı tarafından üretilen içerikler (user-generated content) için tasarlanmıştır. Forum gönderileri, yorum bölümleri, sosyal platformlardaki paylaşımlar bu kategoriye girer. Editöryal denetiminiz olmayan alanlarda kullanıcıların eklediği bağlantıları ugc ile işaretlemek, bu linklerin organik editöryal tercihlerinizden ayrışmasını sağlar.
Her ikisi de nofollow ile aynı SEO etkisini taşır; PageRank aktarılmaz. Birden fazla değeri aynı anda kullanmak da mümkündür:
<a href="https://example.com" rel="nofollow ugc">Yorum linki</a>Bu tanımlamaların doğru yapılıp yapılmadığını düzenli aralıklarla kontrol etmek, özellikle farklı kaynaklardan büyük hacimde bağlantı alan sayfalarda önemlidir. Kırık linkleri tespit ettiğiniz süreçte link rel değerlerini de gözden geçirmek pratik bir yaklaşım olur.
Hangi durumda hangi değeri kullanmalısınız?
Bu sorunun cevabı çoğunlukla bağlantının nasıl oluştuğuna ve ne amaçla verildiğine bağlıdır:
Kendi araştırmanız sonucu, editoryal kararla bağlantı verdiğiniz bir kaynak — bir makale, bir yayın, bir araç — dofollow bırakılabilir. Buradaki oy bilinçli bir tercih olduğu için doğaldır. İçerik bütünlüğünü destekleyen iç bağlantı mimarisini de bu çerçevede değerlendirmek gerekir; kendi sayfalarınız arasındaki dofollow linkler otorite akışını yönetmenizi sağlar.
Karşılıklı anlaşma, para veya hizmet karşılığı oluşturulan dış bağlantılar için rel="sponsored" zorunludur. Affiliate programları, sponsorlu içerik ortaklıkları ve ücretli yerleşimler bu kapsamdadır.
Güvenmediğiniz ya da içeriğini denetleyemediğiniz bir siteye bağlantı vermeniz gerekiyorsa nofollow tercih edilebilir. Aynı şekilde, kötüye kullanıma açık yorum veya forum alanlarında kullanıcı girdilerinden gelen linkleri ugc ile işaretlemek iyi bir uygulama pratiğidir.
Daha geniş bir perspektiften bakıldığında: bir sayfada hangi bağlantıların dofollow, hangilerinin nofollow olduğunu bilmek, hem link profilinizi anlamanıza hem de dışarıdan alınan bağlantıların sağlığını değerlendirmenize yardımcı olur. Sayfa düzeyinde bu dağılımı görmek istediğinizde Link Analizörü her iki tür bağlantıyı ayrı ayrı listeler; nofollow oranı beklenenden yüksekse bunun nedeni araştırmaya değer olabilir.
Nofollow link gerçekten değersiz mi?
Bu soruya "evet" demek sık yapılan bir hatadır. PageRank aktarılmaması, bir linkin sıfır değer taşıdığı anlamına gelmez.
İlk olarak, trafik meselesi var. Yüksek trafikli bir siteden gelen nofollow link, kullanıcıları sayfanıza çekmeye devam eder. Haber siteleri, büyük platformlar ve popüler blogların bağlantıları çoğunlukla nofollow'dur; ama o sayfaya gelen kullanıcı kitlesi gerçektir ve Google Analytics'e yansır.
İkincisi, marka görünürlüğü. Bir kaynakta adınızın geçmesi, ürününüzün ya da içeriğinizin referans gösterilmesi, SEO'nun ötesinde bir değer taşır. Bu tür atıflar arama motoru algoritmalarının doğrudan ölçmediği marka sinyalleri üretir.
Üçüncüsü, link profili doğallığı. Tamamen dofollow bağlantılardan oluşan bir profil, arama motorları için şüphe verici görünebilir. Sağlıklı ve organik büyüyen bir sitenin bağlantı profilinde nofollow ve dofollow linklerin bir arada bulunması beklenir. Bunu iç linklerin hepsinin dofollow olmasıyla karıştırmamak gerekir; iç bağlantı mimarisinde nofollow kullanımı farklı bir tartışmadır.
Son olarak Google'ın 2019 değişikliğini hatırlayalım: nofollow artık katı bir engel değil, bir ipucu. Güçlü bir siteden gelen nofollow link, belirli bağlamlarda tarama ve indeksleme süreçlerini dolaylı olarak etkileyebilir — garanti edilmemiş olsa bile bu olasılık tamamen dışlanamaz.
Link türlerini doğru kullanmak, hem arama motorlarına doğru sinyaller vermek hem de editöryal güvenilirliğinizi korumak açısından önemlidir. Ama bu teknik detaylar, sayfanızın asıl değer üretip üretmediğinin önüne geçmez. Güçlü içeriğe sahip bir sayfa zamanla dofollow bağlantılar çeker; rel attribute değerleri bu sürecin yönetimini kolaylaştırır, yerini almaz.